Voedsel Anders Conferentie

Zo’n duizend burgers, boeren, ambtenaren en wetenschappers ontmoetten elkaar en kwamen in gesprek over landbouwsystemen op basis van ecologische principes (agro-ecologie), landrechten, lokale voedselnetwerken en eerlijke handel.

Op 12 en 13 februari 2016 vond de tweede editie van de Voedsel Anders Conferentie plaats in Wageningen. Het tweedaagse programma was goed gevuld met 60 workshops, theater en inspirerende lezingen, waaronder een filmpje van Mother Earth van Nature is speaking. Vanuit het Initiatief bewust bodemgebruik hebben we een aantal workshops bezocht een kort verslag hiervan.

Bovengronds mest uitrijden: tijd voor ander beleid!

Op 10 maart 2016 vindt er een algemeen overleg plaats in de Tweede Kamer over het mestbeleid. Daarin komt onder andere een evaluatie over het gevoerde mestbeleid, waaronder het injecteren van mest. Veel boeren zouden  gezonde mest uit willen rijden over hun land in plaats van ondergronds injecteren, omdat het beter is voor boer en bodem. In de workshop werd gepleit voor decentraal beleid op basis van grondsoort, het toestaan van pluriformiteit en doelgericht beleid. Differentiatie is het streven.

Hoe wordt kleinschalig groter?

Veel lokale voedselcollectieven zijn naarstig op zoek naar meer klanten. Ze moeten het opnemen tegen de grote supermarkten en daardoor zullen veel initiatieven binnen korte tijd weer sneuvelen vanwege te weinig grootschaligheid. Een collectief heeft een aantal voordelen, het stimuleert de lokale economie, zorgt voor contact tussen boer en consument, geeft transparantie over de herkomst van het voedsel en levert een goede prijs voor de boer.

Een oplossing zou kunnen liggen in de samenwerking tussen collectieven onderling, met logistieke partners en zelfs met de retail. Ook distributie regelen op plekken waar veel aanloop is kan de belemmering om producten af te nemen weghalen. Te denken valt aan scholen, treinstations of wijkcentra, maar ook afzetmarkten als ziekenhuizen en zorgcentra.
Regionale korte ketens zijn belangrijk in de transitie naar een ander voedselsysteem. Initiatieven zoals voedselcollectieven, streekboxen en CSA’s nemen in aantallen toe, maar blijven een klein deel van het voedselaanbod. Hoe kan het volume van deze kleinschalige, lokale initiatieven groeien tot een kritische massa in het voedsellandschap?

Geïnteresseerd? ln de blog ‘De Schaal van Kampen’ meer over de efficiency in de korte keten “Waarom doen we in godsnaam al die moeite om de voedselketen te verkorten?”

Bomen in akkers en weilanden

De workshop begon met een lesje “De boom”. Hij zorgt voor CO2 vastleggen, aanvoeren organisch stof door wortels en blad, creëert microclimaat, en de wortels zijn verbonden met schimmels (micoriza) dit is een fenomenaal netwerk van schimmeldraden van kilometers lang. Een boom vormt meer dan alleen een landschap zorgt ook voor voedsel voor mensen maar ook voor dieren. Een mooi voorbeeld zijn de voederbomen. In Scandinavië wordt dit al veel toegepast. Wilgen worden geteeld om koeien en geiten te voeren. Wilg is een makkelijk en goedkope teelt, een stukje van 10 cm kan al een boom groeien. In wilg zitten veel mineralengoed voor de conditie van het vee en geiten zijn er dol op. Mariska Slot (van Akker naar Bos) vertelde over haar bosvarkens. Zo’n varken kan gebruikt worden om een stuk bos om te zetten naar bewerkbare grond of naar het creëren van een poel. Voor veel boeren is een voedselbos of een permacultuursysteem te ver weg, maar na deze workshop blijkt het wel degelijk mogelijk en nuttig om bomen te integreren in akkers en weilanden inclusief vee.

Verhogen organische stof in de bodem: waarom en hoe?

Hoe zorgen we dat het gehalte organische stof in de bodem verbetert? Marjoleine Hanegraaf (NMI-Agro) en Janjo de Haan (Wageningen UR)vertelde over onderzoek naar de ontwikkeling van het gehalte organische stof in de bodem en de rol daarvan, gevolgd door een discussie over oplossingsrichtingen. De deelnemers waren het er over eens een goede bodem nodig is voor het verbouwen van voedsel, organische stof vormt daar onderdeel van. Ook vond men dat er nu wel genoeg onderzoek naar gedaan is en dat er nu gehandeld dient te worden. Men moet zuinig omgaan met organische reststromen. De waarde van organische stof moet duidelijk worden in de politiek. Er moeten statements richting politiek. Aan het eind van de workshop lepelde het meer dan geïnteresseerde publiek een stapel vakliteratuur over gezonde bodem op.

De ‘nieuwe klassiekers’ een must voor de nieuwe landbouwer:

  • Mark Shepard: ‘Herstellende landbouw – Agro-ecologie voor boeren, burgers en buitenlui’.
  • Joel Salatin: ‘Holy Cows and Hog Heaven’; Salatin droeg ook belangrijk bij aan Michael Pollans’ ‘The Omnivore’s dilemma’. Over voedselproductie die het ecosysteem intact houdt.
  • Elaine R. Ingham: Soil Biology and the Landscape, o.a. over de verschillende typen organische stof.