Een modern regeerakkoord!


Het initiatief Bewust Bodemgebruik heeft de afgelopen maanden samen met veel andere organisaties meegewerkt aan voorstellen voor een modern regeerakkoord. Het Overlegorgaan Infrastructuur en Milieu heeft de voorstellen namens alle partijen op 11 mei 2017 aangeboden aan de formateur mw. drs. E.I. Schippers. De afgelopen maanden hebben vijf divers samengestelde transitiegroepen zich in een bijzonder co-creatieproces gebogen over vijf noodzakelijke nationale opgaven in de fysieke leefomgeving waaronder Versterking stedelijke regio’s en Verduurzaming landelijk gebied.

De opgaven zijn niet nieuw, maar de voortgang is te traag. Het initiatief Bewust Bodemgebruik heeft meegewerkt aan het thema Verduurzaming landelijk gebied en aan de Versterking van stedelijke regio’s. Twee thema’s waar bodem een belangrijke rol vervult.

Het Overlegorgaan Infrastructuur en Milieu (OIM) heeft als taak vanuit inhoudelijke vraagstukken een brug te slaan tussen de rijksoverheid de samenleving. Vanuit het OIM zijn eind 2016 vijf transitiegroepen geformeerd die aan de slag zijn gegaan met vijf nationale opgaven in de fysieke leefomgeving met als doel een aantal kernboodschappen en een set benodigde nationale maatregelen te formuleren. De vijf opgaven zijn:

  • versterking stedelijke regio’s
  • verduurzaming landelijk gebied
  • transformatie binnensteden
  • energietransitie
  • circulaire economie

De brief over noodzakelijke nationale opgaven in de fysieke leefomgeving is op 11 mei aangeboden aan informateur mw. drs. E. I. Schippers zodat noodzakelijke nationale opgaven mee genomen kunnen worden in de onderhandelingen over een nieuw kabinet. Hierin staat de overkoepelende kernboodschap evenals de inhoudelijke achtergronddocumenten per transitiegroep. Het initiatief Bewust Bodemgebruik heeft meegewerkt aan twee van de vijf transitie groepen, te weten de Verduurzaming van het landelijk gebied en de Versterking van stedelijke regio’s.

Verduurzaming landelijk gebied

De notitie Voor Verduurzaming landelijk gebied bevat de kernboodschap  ‘Laat de accu van Nederland niet leeglopen; steun en benut het (landelijk) gebied. Het landelijk gebied is de accu van Nederland. In het landelijk gebied wordt voedsel geproduceerd voor ons en voor de export. Het landelijk gebied biedt ruimte voor ontspanning en herstel. Het biedt ruimte om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen en voor het opwekken van duurzame energie. Het landelijk gebied is met recht een sociaal-economisch accu van jewelste. In de notitie is een dringende boodschap opgenomen: kies voor de structuurversterking van het gebied. De transitiegroep stelt daartoe drie stappen voor:

  • Stimuleer en ondersteun de ontwikkeling van gebiedstoekomstvisies (‘Omgevingsvisies’) met actieve participatie van (ondernemende) burgers, boeren, tuinders en andere lokale actoren: geef de regie aan horizontale stakeholdernetwerken binnen het gebied
  • Geef randvoorwaardelijke gebiedsdoelstellingen mee over klimaat, energie, biodiversiteit enz. en beoordeel en evalueer de plannen waar het gebied zelf mee komt.
  • Zorg voor financiering en verwijder obstakels voor gewenste ontwikkelingen.

Vanuit de Transitiegroep Verduurzaming Landelijke Gebied zijn daarnaast vier ‘Pareltjes’ aangeboden als interessante (stimu)leercasussen: Coöperatie Bommelerwaard, De Coöperatieve Betuwse Fruitmotor, Landgoed Roggebotstaete en De Zwolse Stadslanderijen.

Versterking stedelijke regio’s

Voor Versterking van de kracht van de stedelijke regio’s is de gehele notitie hier (http://www.overlegienm.nl/transities/documenten+transitiegroepen/default.aspx#folder=806778) te vinden. Om de kracht van stedelijke regio’s daadwerkelijk te versterken is de transitiegroep van mening dat Nederland niet meer als dichtbevolkt land zou moeten worden beschouwd, maar juist als dunst bevolkte stadsstaat ter wereld. Voor de stedelijke transitie is het nodig op een ander schaalniveau naar Nederland en naar de opgaven waar we voor staan, te kijken. Dit vraagt lef, loslaten, vertrouwen en ambitie. Alleen dan kan Nederland zijn positie als een van de meest concurrerende landen ter wereld handhaven.

Om de transitie naar Nederland als dunstbevolkte stadsstaat te versnellen zijn er op verschillende terreinen veranderingen nodig. Deze terreinen zijn governance, duurzaamheid, inclusiviteit, fiscaliteit en duurzame bereikbaarheid.